Tickets

De optische revolutie

Bijna zeshonderd jaar na zijn overlijden behoudt de optische revolutie van Jan van Eyck zijn actualiteit en blijft zijn werk tot de verbeelding spreken. De baanbrekende kunstenaar had een gigantische invloed op de Westerse schilderkunst. Maar wat maakt hem zo revolutionair?

Meester-observator in de hoogste kringen

Jan van Eyck leeft tussen de elite van zijn tijd. Hij was hofschilder van Filips De Goede, beweegt zich in de hoogste adellijke én stedelijke kringen, en maakt diplomatieke reizen doorheen Europa. Al die ervaringen legt hij als niemand voordien vast in zijn schilderijen. Exotische landschappen en besneeuwde bergen plaatst hij naast Vlaamse stadsgezichten. Interieurs worden gevuld met luxevoorwerpen uit de kringen waarin de schilder beweegt. Realiteit en illusie vloeien in elkaar over.

Ambachtsman en wetenschapper

Van Eyck is ook nauw begaan met de kunstambachten en de nieuwste wetenschappelijke ontwikkelingen. Zijn meesterwerken tonen niet enkel een kennis van optica, de studie van het licht, maar ook van geografie, astronomie of geologie. Dankzij banden met ambachtslui kan Van Eyck toegepaste kunst en sculptuur met wetenschappelijke exactheid schilderen. Als een ware alchemist perfectioneert hij bovendien de chemische samenstelling van olieverf. Hierdoor bereikt hij verbluffende kleur- en lichteffecten, die zijn kunstwerken nog meer tot leven brengen.

Een nieuwe wereld in olieverf

Met zijn wetenschappelijke kennis, een ongeëvenaard observatievermogen en een verbluffende olieverftechniek schildert hij de wereld zoals niemand hem ooit had voorgedaan. Hij maakt portretten waarbij enkel de adem ontbreekt, weidse landschappen die de wereld tot in het kleinste detail tonen, en zet zijn tijdgenoten – en ons vandaag – tegelijk op het verkeerde been met de illusionistische weergave van sculpturen. Hij schildert rotspartijen waarin fossielen te zien zijn, kleding die bijna tastbaar lijkt, en is de eerste schilder die het maanlandschap in beeld brengt – 50 jaar vóór Leonardo Da Vinci.

Niet voor niets kwamen al in de vijftiende eeuw kunstminnende toeristen vanuit heel Europa naar Gent om het Lam Gods in het echt te bewonderen. Niet voor niets worden zijn figuren jaren na zijn dood nog gekopieerd en als inspiratiebron gebruikt. Tegelijk blijft deze Vlaamse meester een enigmatische figuur: slechts een twintigtal werken van zijn hand en een handvol historische bronnen over zijn leven bleven bewaard. De tentoonstelling in 2020 ontrafelt de mythen rond de kunstenaar en dompelt de bezoeker onder in de wereld van Van Eyck. Zo brengen we je oog in oog met zijn optische revolutie.